آیا مکملهای قبل تمرین فشار خون را بالا میبرند؟
برخی افراد هنگام مصرف مکملهای قبل تمرین (پریورکاوت) متوجه افزایش موقت فشار خون میشوند. معمولاً این افزایش کوتاهمدت است و پس از چند ساعت به حالت عادی برمیگردد؛ بنابراین سوال «آیا پریورکاوت باعث فشار خون بالا میشود؟» در سالهای اخیر به دلیل محبوبیت این مکملها و استفاده بیشتر از ترکیبات محرک، موضوع داغ شده است. باید توجه داشت که هر ماده فعال در فرمولهای قبل تمرین اثر متفاوتی دارد: بعضی ترکیبات محرک (مانند کافئین، سینفرین، DMAA، یوهمبین و …) میتوانند فشار را بالا ببرند، اما مواد «پمپی» مانند سیترولین، آرژنین یا الکترولیتها عموماً چنین اثری ندارند. فروشگاه ۸۷ساپلیمنت با ارائه مکملهای اورجینال (هم محرکدار و هم بدون محرک)، مشاوره تخصصی و ارسال سریع، مرجع قابل اطمینان ورزشکارانی است که نگران سلامت خود هستند. اما کدام ترکیبات فشار خون را بیشتر بالا میبرند و کدام بیخطرند؟ در این مقاله با استناد به مطالعات علمی به بررسی این سوال میپردازیم.

آیا مکمل قبل تمرین فشار خون را بالا میبرد؟
کافئین یکی از اصلیترین محرکهای اکثر پریورکاوتهاست. مطالعات نشان میدهند کافئین سیستم عصبی را تحریک کرده و باعث افزایش کوتاهمدت ضربان قلب و فشار خون میشود. بهعنوان مثال، کافئین با مهار گیرندههای آدنوزین، باعث انقباض عروق و رهاسازی آدرنالین میگردد و در نتیجه فشار خون موقتی بالا میرود. این افزایش در افراد مختلف متفاوت است و معمولاً ظرف چند ساعت طبیعی میشود. افزون بر این، محرکهای دیگری مانند سینفرین (موجود در عصاره پرتقال تلخ)، یوهمبین، و ترکیبات شبیه اکفتامین (مثل DMAA یا DMHA در محصولات غیرمجاز) نیز میتوانند فشار خون را بالا ببرند. نکته مهم این است که این اثرات عموماً دُز-وابسته و موقت هستند؛ یعنی دوز بالاتر، افزایش فشار قابل توجهتری ایجاد میکند، و بدلیل متابولیسم بدن پس از پایان اثر ماده، فشار به سطح پایه بازمیگردد. به طور کلی، مکملهای قبل تمرین میتوانند فشار خون را افزایش دهند، اما این اتفاق در همه افراد رخ نمیدهد و همیشه دائمی نیست. اشخاص با حساسیت بالا یا بیماری زمینهای ممکن است تاثیر بیشتری ببینند، اما برای اکثریت افراد سالم، افزایش فشار خون کوتاهمدت و قابل کنترل است.
ترکیباتی که فشار خون را افزایش میدهند
-
کافئین (مقدار بالا): از اصلیترین محرکها است. کافئین با مسدود کردن آدنوزین و افزایش ترشح آدرنالین، فشار خون را بهصورت گذرا بالا میبرد. به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که دو تا سه فنجان قهوه (حدود ۱۰۰–۲۰۰ میلیگرم کافئین) میتواند فشار سیستولیک را چند میلیمتر جیوه افزایش دهد. در مکملهای پرقدرت قبل تمرین این مقدار کافئین به ۲۰۰–۳۰۰ میلیگرم هم میرسد. افزایش فشار از مصرف بالای کافئین در افراد حساس یا مبتلا به پرفشاری مشهودتر است.
-
سینفرین (عصاره پرتقال تلخ): ترکیبی شبیه به افدرین که در برخی محصولات لاغری و قبل تمرین وجود دارد. در یک مطالعه کنترلشده، مصرف یک دُز سینفرین در افراد جوان سالم، فشار سیستولیک را تا حدود ۷ میلیمتر جیوه افزایش داد. بنابراین، سینفرین باعث تحریک سیستم عصبی سمپاتیک و افزایش ضربان و فشار میشود.
-
DMAA / DMHA: دو محرک قدرتمند و غیرمجاز در بسیاری از محصولات قاچاق بدنسازی. DMAA یک آمینواسید مصنوعی است که مشابه افدرین عمل کرده و موجب تنگی عروق خونی و افزایش دُز-وابسته فشار خون میشود. مطالعات گزارش دادهاند که مصرف این ترکیب در دُزهای معمول، پاسخ فشار خون مشابه یا بیشتر از همان میزان کافئین ایجاد میکند. DMHA (از خانواده دیمتیلهگزیلآمین) نیز مکانیزم مشابهی دارد و احتمالاً اثرات مشابهی بر فشار دارد، اگرچه اطلاعات کمی در دسترس است. در کل، مکملهای حاوی DMAA یا DMHA فشار خون را بالا میبرند و به دلیل عوارض جدی چند سال است توسط سازمانهای جهانی ممنوع شدهاند.
-
یوهمبین (عصاره یوهمبه): این ترکیب گیاهی عمدتاً در مکملهای جنسی و انرژی وجود دارد و موجب تحریک سیستم اعصاب مرکزی میشود. مصرف یوهمبین میتواند ضربان قلب و فشار خون را بالا ببرد. برای مثال، مراکز پزشکی توصیه میکنند افرادی که پرفشاری دارند از محصولات دارای یوهمبین خودداری کنند چون احتمال «فشار خون بالا» گزارش شده است.
-
سایر محرکها: ترکیبات محرک گیاهی یا شیمیایی دیگر مانند افدرین (که در محصولات مجاز نیست) و گیاهانی مانند گوارانا (حاوی کافئین) نیز اثرات مشابه دارند. در برخی مکملها مواد کربوکسیمتیل تیروزین یا پریموروک (محرک مرکزی) دیده میشود که باعث افزایش فشار خون میشوند. هر مادهای که گردش سمپاتیک را تحریک کند، بالقوه فشار را بالا میبرد. افراد حساس به این ترکیبات (مثل مبتلایان به پرفشاری یا استرس مزمن) بیشتر دچار افزایش فشار میشوند.
ترکیبات ایمن که نگرانی ندارند
بسیاری از مواد موجود در مکملهای قبل تمرین اصلا فشار خون را بالا نمیبرند و بالعکس برخی موجب گشادی عروق و کاهش فشار میشوند. از جمله:
-
ال-سیترولین: مادهای که تبدیل به ال-آرژنین و اکسید نیتریک میشود. سیترولین جریان خون را بهبود میدهد و معمولا حتی فشار خون را کمی پایین میآورد. یک متاآنالیز نشان داد که مکملهای سیترولین قادرند فشار سیستولیک را به طور متوسط حدود ۴ میلیمتر جیوه کاهش دهند. بنابراین سیترولین نهتنها فشار را بالا نمیبرد، بلکه یک مکمل پمپی معروف است.
-
بتاآلانین: این اسید آمینه باعث «سوزنسوزن» موقتی در پوست میشود اما تاثیری در افزایش فشار خون ندارد. بلع مقادیر معمول بتاآلانین تا ۳–۵ گرم روزانه هیچ تغییری در فشار سیستولیک یا دیاستولیک ایجاد نکرده است.
-
کراتین: مطالعات متعددی نشان دادهاند مصرف کراتین اگر طبق دزهای توصیهشده (مثلا بارگیری ۲۰ گرم در روز یا نگهداری ۵ گرم روزانه) باشد، هیچ تاثیری روی فشار خون ندارد. برای نمونه در یک کارآزمایی بالینی مصرف کراتین ۵ روزه تغییر معنیداری در فشار سیستولیک یا دیاستولیک ایجاد نکرد.
-
ال-آرژنین: این اسید آمینه هم افزایش دهنده اکسید نیتریک است و معمولا باعث بهبود جریان خون و کاهش فشار میشود. پژوهشها نشان میدهد L-آرژنین در برخی موارد میتواند فشار را اندکی کاهش دهد، مخصوصاً در افراد مبتلا به فشار بالا. به هر حال یقیناً اثری در بالا بردن فشار ندارد.
-
الکترولیتها و املاح معدنی: سدیم زیاد فشار را بالا میبرد، اما اکثر پودرهای قبل تمرین دارای الکترولیتهای (پتاسیم، منیزیم، سدیم به نسبت متعادل) بوده که برای جایگزینی مایعات مفیدند. پتاسیم و منیزیم معمولاً فشار را کاهش میدهند یا بیتاثیرند.
-
سایر ترکیبات پمپی: مواد پرطرفدار مانند نیتراتهای طبیعی (بیترچری، چغندر قرمز) و گیاهانی مثل جینسنگ و آداپتوژنها معمولا فشار را بالا نمیبرند. برخی گیاهان هم ممکن است اثر دوگانه داشته باشند اما در دزهای معمول پریورکاوت بیخطرند.
در اینجا تفاوت اصلی «پریورکاوت محرکدار» و «پریورکاوت پمپی» روشن میشود: اولی حاوی مقادیر بالا کافئین و محرک است و ریسک بالاتری دارد، اما دومی عموماً بدون محرک و شامل نیترات، سیترولین، بتاآلانین و سایر ترکیبات غیر محرک است که اثری در بالا بردن فشار ندارند (بلکه بعضاً موجب پمپ عضلانی بدون تأثیر منفی قلبی میشوند). به طور خلاصه، اگر نگرانی فشار خون دارید، محصولات «پمپی» یا «بدون محرک» انتخاب امنتری هستند.

نقش ژنتیک و وضعیت سلامت در فشار خون
افزایش فشار خون پس از مصرف مکملهای پیشتمرین به عوامل فردی هم بستگی دارد. افرادی که از قبل فشار خون بالا یا اضطراب مزمن دارند، بدنشان نسبت به محرکها حساستر است. بهعبارت دیگر، افراد سابقهدار پرفشاری یا حساس به کافئین ممکن است حتی با دوزهای معمول، افزایش فشار بیشتری تجربه کنند. در مقابل، ورزشکارانی که بهتدریج مصرف کافئین دارند (مثلاً قهوهخورهای روزانه) بهمرور تحمل بیشتری پیدا میکنند. ژنتیک هم نقش دارد؛ برای مثال برخی پلیمورفیسمهای ژنی (مثلاً در آنزیم CYP1A2) روی متابولیسم کافئین تأثیر میگذارد و باعث میشود بعضیها کافئین را آهسته و بعضیها سریعتر بدنشان دفع کند. علاوه بر این، مصرف داروهای قلبی یا فشار خون میتواند حساسیت فرد را بیشتر کند. افراد مبتدی که هیچوقت محرک قوی مصرف نکردهاند نیز ممکن است به راحتی دچار افزایش فشار شوند. به طور کلی، هر چه سابقه فشار خون فرد کمتر کنترلشده باشد یا شرایط روحیعصبی او پرتنشتر باشد، احتمال افزایش فشار خون با پریورکاوت محرکدار بیشتر است.
نقش مکمل قبل تمرین در عملکرد ورزشی
علاوه بر بحث فشار خون، ارزش مکملهای قبل تمرین در بهبود عملکرد ورزشی اثبات شده است. ترکیبات انرژیزا مانند کافئین و تئوبرومین میتوانند تمرکز ذهنی و انرژی جسمی را افزایش داده و خستگی را به تأخیر اندازند. این یعنی هنگام تمرین قدرتی یا هوازی توان بیشتری دارید و احساس کمبود انرژی کمتری میکنید. همچنین برخی اجزای «پمپی» مانند سیترولین و آرژنین جریان خون عضلات را بالا میبرند که پمپ عضلانی قویتر و بهبود اکسیژنرسانی را به همراه دارد. بتاآلانین اسیدآمینهای است که تحمل درد خفیف اسیدی عضلانی را بالا میبرد و تمرینهای مقاومتی طولانیتر را ممکن میسازد. به طور کلی استفاده صحیح از ترکیبات قبل تمرین با دُز مناسب، میتواند انرژی، تمرکز، پمپ عضلانی و استقامت شما را بهبود دهد و زمان خستگی را طولانیتر کند. البته برای رسیدن به این مزایا باید دوزها را مدیریت کرده و حفظ آب بدن و تغذیه مناسب را نیز رعایت کرد تا عوارض ناخواسته رخ ندهد.
نحوه مصرف صحیح پریورکاوت
برای کاهش خطرات و استفاده بهینه از مکملهای پیشتمرین، نکات زیر توصیه میشوند:
-
دُز استاندارد هر ماده: به عنوان مثال، دُز معمول کافئین در یک وعده پریورکاوت برای اکثر افراد حدود ۱۵۰–۲۵۰ میلیگرم است. بتاآلانین حدود ۲–۳ گرم، سیترولین ۳–۶ گرم و کراتین ۳–۵ گرم مقدار استاندارد است.
-
زمان مصرف: بهترین زمان نوشیدن پریورکاوت حدود ۲۰–۴۰ دقیقه قبل از تمرین است تا ترکیبات فعال جذب شوند.
-
شروع با نصف دُز: اگر برای اولین بار است که از یک محصول استفاده میکنید یا به محرکها حساسید، با نصف دُز شروع کنید و تاثیر آن را بسنجید.
-
آب کافی بنوشید: پریورکاوتها میتوانند به دلیل اثرات دیورتیک (ادرارآور) موجب از دست رفتن آب شوند. قبل، حین و بعد تمرین مایعات کافی بنوشید.
-
عدم مصرف همزمان با قهوه/نوشیدنی انرژیزا: اگر صبح قهوه یا نوشیدنی کافئینه میخورید، مقدار اضافی کافئین پریورکاوت را کاهش دهید یا منتظر بمانید تا اثر قهوه تمام شود. ترکیب دو منبع کافئین فشار را بیش از حد بالا میبرد.
-
دوری از مصرف نزدیک به خواب: پریورکاوتهای محرک را در ۶ ساعت مانده به خواب نخورید تا دچار بیخوابی نشوید.
-
توجه به منع مصرف: افراد با فشار خون کنترلنشده یا مشکلات قلبی باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند. برای این افراد معمولاً توصیه میشود فقط محصولات بدون محرک یا دُزهای بسیار پایین را استفاده کنند.
مقایسه پریورکاوتهای محرکدار با پمپی
-
محتوای محرک: پریورکاوت محرکدار حاوی کافئین و ترکیبات عصبی (سینفرین، یوهمبین و…) است. پریورکاوت پمپی فاقد این محرکها بوده و عمدتاً شامل ترکیبات اکسید نیتریک (سیترولین، آرژنین)، بتاآلانین و ویتامینهای انرژیزا است.
-
تأثیر بر فشار خون: پریورکاوت محرکدار معمولا فشار خون را بالا میبرد، در حالی که پریورکاوتهای پمپی چنین اثری ندارند و بعضاً به دلیل گشاد کنندگی عروقی حتی ممکن است فشار را کاهش دهند.
-
مناسب برای چه افرادی: افراد حرفهای و ورزشکارانی که بدنشان به محرک عادت دارد و نیاز به انرژی بالا دارند، ممکن است از پریورکاوت محرکدار استفاده کنند. اما افرادی که حساسیت بالا به کافئین دارند یا مبتلا به پرفشاریاند، مکملهای بدون محرک (پمپی) گزینه بهتری هستند. این محصولات بدون افزایش ضربان و فشار، تمرکز و پمپ عضلانی را ارتقا میدهند و برای آنها خطر کمتری دارند.
عوارض احتمالی مکملهای قبل تمرین
مصرف پریورکاوتها میتواند عوارض زیر را به همراه داشته باشد (بهخصوص در فرمولهای محرکدار):
-
افزایش موقت فشار خون: بهویژه در حساسها.
-
تپش قلب یا ضربان نامنظم: مصرف بیش از حد کافئین یا سینفرین گاهی موجب احساس قلب تند یا قلبضربان میشود.
-
اضطراب و بیقراری: ترکیباتی مانند کافئین، سینفرین و یوهمبین با افزایش نوراپینفرین باعث تحریک و اضطراب میشوند.
-
بیخوابی: مصرف دیرهنگام پریورکاوت میتواند خواب را مختل کند. کافئین پس از چند ساعت در بدن باقی میماند و بیخوابی ایجاد میکند.
-
حساسیت به کافئین: نشانههایی مثل سردرد، تهوع یا لرزش بدن در افرادی که کافئین میسوزند بیشتر دیده میشود.
-
سوزنسوزن شدن (پارستزی): یکی از عوارض شایع بتاآلانین است که با احساس گرگرفتگی یا سوزنسوزن همراه است. این اثر موقت و بیخطر است و با ادامه مصرف یا کاهش دُز کمتر میشود.
توجه کنید که اغلب عوارض فوق موقتی و قابل کنترل هستند و به میزان مصرف و شرایط فرد بستگی دارد. کاهش دُز، استفاده از ترکیبات ایمن و هیدراتاسیون مناسب میتواند ریسک را کم کند.
آیا برای افراد با فشار خون بالا مناسب است؟
اگر به طور مزمن فشار خون بالا دارید و آن را کنترل نکردهاید، استفاده از پریورکاوتهای محرکدار توصیه نمیشود. در این شرایط بهترین گزینهها محصولات بدون محرک یا کمکافئین هستند. افرادی که نسبت به کافئین حساساند باید یا دُز پایین مصرف کنند یا کاملا از نمونههای فاقد محرک استفاده کنند. کسانی که مشکلات قلبی یا عروقی دارند حتما قبل از مصرف باید با پزشک مشورت کنند. در کل، برای افراد پرفشار راهحلهای زیر پیشنهاد میشود:
-
مصرف پریورکاوتهای بدون محرک (پمپی) به جای محرکدار.
-
کاهش دُز مصرف: مثلا نصف پیمانه استاندارد یا کاهش تعداد روزهای مصرف در هفته.
-
حذف محرکها در روزهایی که نیاز به انرژی زیاد ندارند.
-
مشورت با پزشک و پایش منظم فشار خون.
با رعایت این نکات و استفاده از گزینههای مناسب، ورزشکاران مبتلا به فشار بالا هم میتوانند از مزایای قبل تمرین بهرهمند شوند بدون افزایش خطر جدی.
مناسب چه کسانی است؟
مکملهای قبل تمرین برای این دسته افراد مفیدند:
-
ورزشکاران قدرتی و بدنسازان که نیاز به انرژی و تمرکز بالاتری در باشگاه دارند.
-
کسانی که سطح انرژی پایینی دارند و با این مکملها میتوانند انگیزه و پایداری تمرینشان را افزایش دهند.
-
افرادی که تمرینهای خود را صبح انجام میدهند و قبل از صبحانه به محرک برای بیداری نیاز دارند.
-
کاربرانی که دنبال پمپ عضلانی بیشتر و تمرکز هنگام تمرین هستند (ترکیبات پمپی برای اینها مفید است).
-
افرادی که میخواهند با خیال راحت و علمی از پریورکاوت استفاده کنند و درباره ایمنی آن اطمینان حاصل کنند.

چرا از فروشگاه ۸۷ساپلیمنت بخرید؟
۸۷ساپلیمنت به عنوان مرجعی معتبر در حوزه مکمل بدنسازی، مزایای زیر را ارائه میدهد:
-
۱۰۰٪ اورجینال و اصالت کالا: کلیه محصولات اصل و از برندهای معتبر جهانی هستند.
-
ارسال سریع و مطمئن: سفارش شما در کوتاهترین زمان بستهبندی و ارسال میشود.
-
خرید امن و ضمانت پرداخت: با سیستم پرداخت آنلاین امن و امکان پیگیری سفارش.
-
پرداخت اقساطی: امکان خرید اقساطی از طریق اسنپپی و ازکیوام برای رفاه بیشتر.
-
تنوع زیاد: در ۸۷ساپلیمنت میتوانید از بین انواع پریورکاوتهای محرکدار و بدون محرک انتخاب کنید.
-
مشاوره تخصصی رایگان: کارشناسان ما آمادهاند تا با توجه به وضعیت سلامتی شما، محصول مناسب را معرفی کنند (به خصوص اگر نگران فشار خون هستید).
این امتیازات باعث شده ۸۷ساپلیمنت گزینهای مطمئن برای خرید مکملهای تمرینی باشد.
جمعبندی
مصرف برخی مکملهای قبل تمرین میتواند فشار خون را به طور موقت بالا ببرد؛ اما این اثر به ترکیبات موجود در فرمول، دُز مصرفی و حساسیت فرد بستگی دارد. به طور کلی:
-
محرکها مثل کافئین، سینفرین، DMAA و یوهمبین فشار را بالا میبرند (کافئین موقتاً فشار را افزایش میدهد).
-
مکملهای پمپی (بدون محرک) معمولا فشار را تحت تأثیر قرار نمیدهند و گزینه امنتری برای افراد حساس هستند.
-
رعایت دُز توصیهشده، شروع از دُز پایین، هیدراتاسیون کافی و انتخاب نوع صحیح فرمول، کلید کاهش خطرات است.
در نهایت، اگر به دنبال خرید مطمئنترین و امنترین پریورکاوتها هستید، فروشگاه ۸۷ساپلیمنت با محصولات اصل و پشتیبانی کامل در خدمت شماست. هماکنون وارد سایت ما شوید و گزینه مناسب خود را انتخاب کنید!
پرسشهای متداول
۱. آیا کافئین موجود در پریورکاوت فشار خون را بالا میبرد؟
بله. کافئین محرکی است که به طور موقت فشار خون را افزایش میدهد. این افزایش معمولاً کوتاهمدت و موقتی است. افرادی که به طور منظم قهوه یا چای مینوشند ممکن است تحمل بیشتری نسبت به این اثر داشته باشند، اما افرادی که حساسیت بالایی دارند باید مواظب دُز کافئین مصرفی باشند.
۲. آیا پریورکاوت بدون محرک برای فشار خون مناسب است؟
بله. پریورکاوتهای بدون محرک (پمپی) اصولاً حاوی ترکیباتی مثل سیترولین، بتاآلانین و آرژنین هستند که اثری در افزایش فشار ندارند. این نوع از مکملها به افزایش پمپ عضلانی و استقامت کمک میکنند بدون اینکه فشار خون را بالا ببرند، بنابراین برای افرادی که نگران فشار هستند گزینه مناسبی است.
۳. آیا مصرف همزمان قهوه و پریورکاوت خطرناک است؟
مصرف همزمان دو منبع کافئین ممکن است میزان کل کافئین دریافتی را به سطوح بالایی برساند و فشار خون و ضربان قلب را بیش از حد تحریک کند. اگر صبح قهوه خوردهاید، بهتر است پریورکاوت کافئیندار را در دُز پایین یا جایگزین مناسب بدون کافئین استفاده کنید تا از تجمع محرکها جلوگیری شود.
۴. بهترین پریورکاوت برای افراد با فشار خون بالا چیست؟
بهترین گزینه برای افراد دارای پرفشاری، مکملهای بدون محرک است که در فرمولشان اصلاً کافئین یا سینفرین ندارند. این محصولات حاوی ترکیبات پمپی (مثل سیترولین، بتاآلانین و نیتریک اکساید) هستند و تمرکز و پمپ را تقویت میکنند بدون اینکه فشار خون را بالا ببرند. حتما محصولاتی را انتخاب کنید که مقدار محرکهایشان مشخص باشد و در صورت نیاز با پزشک مشورت نمایید.