سبد خرید شما خالی میباشد
فروشگاه
87 ساپلیمنت
بسیاری از ورزشکاران و علاقهمندان به سلامت جسمانی از مکملهای ورزشی (مثل پروتئین وی، کراتین، BCAA، چربیسوزها و…) استفاده میکنند تا انرژی و عملکرد خود را بالا ببرند. اما سوال مهمی که ذهن بسیاری را درگیر کرده این است که «آیا واقعاً مصرف مکملها به ارگانهای حیاتی مانند کلیه و کبد آسیب میزند؟» در این مقاله با دیدی کاملاً بیطرفانه و از منظر علمی به این سؤال پاسخ میدهیم. هم نکات علمی و تحقیقات معتبر و هم تجربیات کاربران را بررسی میکنیم تا به شما کمک کنیم با اطمینان و آگاهی تصمیم بگیرید. اگرچه در پایان این راهنمای جامع، دعوتی ملایم به بررسی محصولات باکیفیت فروشگاه 87 ساپلیمنت خواهیم داشت، اما تمرکز اصلی ما پاسخ دقیق به نیازهای اطلاعاتی شما است.
در ادامه ابتدا نگاهی میاندازیم به چگونگی عملکرد کلیه و کبد در بدن، سپس به سراغ هر یک از انواع رایج مکملها (پروتئینها، کراتین، چربیسوزها، ویتامینها و…) میرویم و میزان تأثیر آنها بر این اعضای حساس را بررسی میکنیم. در هر بخش از دید کاربر و نیت جستجو پیش میرویم و از جملات ساده، مثالهای ملموس و اطلاعات تخصصی استفاده میکنیم تا گوگل و کاربر هر دو از این مقاله راضی باشند. در پایان جمعبندی خواهیم داشت و به سوالات متداولتان پاسخ میدهیم.
کلیهها و کبد دو عضو مهم فیلتر کننده بدن هستند. کبد مسئول پاکسازی سموم، داروها و مواد زائد از خون بوده و چربیها را متابولیزه میکند. کلیهها نیز وظیفه تنظیم مایعات، الکترولیتها و دفع مواد زائد را بر عهده دارند. وقتی مواد خارجی (مثل دارو، الکل یا مکملها) وارد بدن میشوند، ابتدا توسط کبد پردازش و تجزیه شده و سپس مواد زائد از طریق کلیهها به خارج از بدن هدایت میگردد. اگر فشار روی این دو عضو بالا رود، ممکن است التهاب یا آسیب ایجاد شود.
برای روشنتر شدن موضوع، فرض کنید شما غذای فایدهمند میخورید اما مقدار خیلی زیادی ویتامین A یا D دریافت میکنید. کبد شما برای پردازش این ویتامینها به شدت فعال میشود و اگر بیش از حد توانش باشد، ممکن است آسیب ببیند. به همین صورت، اگر مکملی استفاده کنید که بدن نتواند آن را به راحتی دفع کند (مثل مکملهای حاوی عناصر معدنی زیاد یا استروئید غیرمجاز)، احتمال دارد فشار روی کبد و کلیهها بیفتد. اما نکته کلیدی این است که در مصرف درست و متعادل انواع استاندارد مکملها، شواهد علمی قوی از آسیب قطعی کبد یا کلیه در افراد سالم وجود ندارد. در واقع، بسیاری از مطالعات نشان میدهد که افراد با کلیه و کبد سالم، در صورت پیروی از دوزهای توصیه شده، مشکل جدی نخواهند داشت.
یکی از بزرگترین نگرانیها درباره مکملها، آسیب به کلیههاست. برخی باورهای اشتباه رایج است؛ مثلاً گفته میشود مصرف پروتئین وی و کراتین در درازمدت به کلیهها صدمه میزند. واقعیت این است که افراد سالم با کلیههای کارآمد معمولاً در مصرف مقدار متعادل پروتئین و کراتین، دچار مشکل جدی نمیشوند. مطالعات معتبر نشان دادهاند که «مصرف متعادل پروتئین نباید در افراد سالم محدود شود» و کراتین نیز به شرط سلامت کلیهها، ایمن است.
با این حال، چند نکته مهم را همیشه در نظر داشته باشید:
دوز و تداوم مصرف: مصرف بیش از حد پروتئین (مثلاً بیشتر از ۳ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن) و به مدت طولانی، میتواند کار کلیهها را افزایش دهد. برخی تحقیقات نشان میدهند رژیمهای بسیار پُرپروتئین ممکن است ریسک سنگ کلیه را افزایش دهند یا در افراد مستعد موجب فشار بیشتر به کلیه شود. بنابراین حتی اگر کلیهها سالم باشند، توصیه میکنیم میزان مصرف پروتئین و کراتین را معقول و مطابق دستور متخصصان نگه دارید.
کمآبی بدن: مکملهای پروتئینی معمولاً نیاز به آب بیشتر ایجاد میکنند. نوشیدن آب کافی هنگام مصرف پروتئین یا کراتین، کمک میکند کلیهها بهتر کار کنند و سنگ کلیه نیز پیش نیاید.
شرایط خاص: اگر بیماری مزمن کلیوی دارید، حتماً پیش از مصرف هر مکملی با پزشک مشورت کنید. تحقیقات مایو کلینیک نشان میدهد افرادی که کلیههایشان ضعیف یا دچار اختلال است، باید در مصرف مکملها بسیار محتاط باشند؛ زیرا برخی عناصر در مکملها (مثل پتاسیم یا فسفر) میتواند وضعیت آنها را بدتر کند... به بیان دیگر، برای بیماران کلیوی ریسک تجمع و مسمومیت مکملها وجود دارد.
جنس و کیفیت محصول: حتماً از پروتئینها و کراتین باکیفیت و دارای تاییدیه استاندارد استفاده کنید. مکملهای غیرمعتبر یا تقلبی گاهی حاوی ناخالصی یا مواد سمیاند که ریسک آسیب به کلیه و سایر اندام را بالا میبرند.
به طور خلاصه، در افراد سالم کلیه و در صورت مصرف متعادل پروتئین و کراتین، شواهد علمی معتبری از بروز نارسایی کلیه وجود ندارد. اما حتماً مراقب مقدار مصرف، هیدراتاسیون کافی و منابع معتبر محصول باشید.
در مورد تأثیر مکملها بر کبد، نگرانیها کمی متفاوت است. برخی مکملها میتوانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم فشار روی کبد بگذارند. مهمترین موارد عبارتند از:
استروئیدهای آنابولیک (داروهای بدنسازی غیرمجاز): این گروه جدیترین تهدید برای سلامت کبد هستند. مطالعات و گزارشهای پزشکی صراحتاً نشان میدهد که مصرف استروئیدهای مصنوعی میتواند منجر به آسیبهایی جدی مانند التهاب کبد، ایجاد تومورهای سرطانی کبد یا سیروز شود. در واقع، آنابولیکها مثل برخی تقلبیها، «با نوع نادری از سرطان کبد در مردان مرتبط هستند». بنابراین تاکید میکنیم: از مصرف هر داروی استروئیدی یا غیرمجاز پرهیز کنید.
مکملهای گیاهی و کاهش وزن: برخی مکملهای لاغری حاوی عصارههای گیاهی قوی (مانند عصاره چای سبز غلیظ) یا ترکیبات محرک مانند افدرین یا ال-کارنیتین فوقالعاده هستند. تحقیقات نشان داده حتی اجزای «طبیعی» هم در دوز بالا میتوانند به کبد صدمه بزنند؛ برای مثال، یک مطالعه بزرگ گزارش داد که آسیبی که به شبکه گزارشات کبدی وارد شده در دهههای گذشته به سرعت افزایش یافته و بیشترین موارد مربوط به مکملهای «بدنسازی و کاهش وزن» بوده است. این مطالعه دو مورد را بهخصوص خطرناک یافت: استروئیدهای آنابولیک که گاهی به مکملهای بدنسازی اضافه میشوند و عصاره چای سبز که در بسیاری از مکملهای چربیسوز استفاده میشود. گزارش شده که مصرف زیاد عصاره چای سبز ممکن است برای برخی افراد مشکلات جدی کبدی ایجاد کند.
ویتامینها و مواد معدنی در دوز بالا: برخی ویتامینها به ویژه A و D وقتی بیش از حد دریافت شوند (مثلاً روزانه چند برابر میزان نیاز) میتوانند کبد را دچار چربی و التهاب کنند. انجمن قلب آمریکا (AHA) نیز اشاره کرده که مصرف «بیش از حد پروتئین» میتواند کاری برای کبد ایجاد کند که در حالت عادی تجربه نمیکند. البته تحقیقات بیشتری لازم است، اما بهتر است از دریافت دوزهای مفرط ویتامین خودداری شود.
مکملهای استاندارد پروتئین و کراتین: خوشبختانه، پروتئین وی و کراتین با رعایت دستور مصرف، برای افراد سالم معمولاً کبد را خراب نمیکنند. در بعضی منابع آمده که مصرف متعادل پروتئین میتواند در واقع به فرایندهای کبدی کمک کند (مثلاً ترمیم سلولهای کبدی) و شواهد مستدلی وجود ندارد که در افراد سالم، مصرف پروتئین مطابق نیاز، به آسیب کبدی بیانجامد. حتی یک مطالعه نشان داد در برخی افراد با رژیم ناشتای پرچرب، مصرف مکمل پروتئین وی باعث کاهش چربی کبد شد.
به بیان کلی، کبد افراد سالم در مواجهه با مکملهای ورزشی استاندارد آسیبی نمیبیند، مگر آنکه مصرف بیرویه یا ترکیبات خطرناکی (مانند استروئیدها) وارد بدن شود. اگر سابقه بیماری کبدی دارید (مثلاً کبد چرب یا هپاتیت)، حتماً با پزشک مشورت کنید و از مکملهای سادهتر و دوز پایین شروع کنید.
1. پیروی از دوز توصیه شده: همیشه دستور روی بسته محصول یا راهنمای متخصص را رعایت کنید. مصرف بیش از حد هیچ مکملی توصیه نمیشود.
2. هیدراتاسیون کافی: بخصوص هنگام مصرف پروتئین یا کراتین، مایعات کافی بنوشید تا کلیهها راحتتر مواد زائد را دفع کنند.
3. کیفیت محصول: فقط از برندها و فروشگاههای معتبر خرید کنید. برای مثال در 87 ساپلیمنت انواع مکملهای معروف جهانی با اصالت ارائه میشود. یادتان باشد مکملهای تقلبی یا تاریخ گذشته، حاوی ناخالصی هستند و ریسک بالایی دارند.
4. پرهیز از ترکیبات خطرناک: هرگز سراغ استروئیدهای غیرمجاز و محصولات مشکوک نروید. اگر مکملی حاوی «استروئید پنهان» یا محرکهای خیلی قوی بود (مثل DMAA یا افدرین)، مصرف آن را کنار بگذارید. طبق تحقیقات، این موارد مستقیم روی کبد و کلیه تاثیر سوء میگذارند.
5. بررسی سوابق بیماری: اگر بیماری کلیوی یا کبدی دارید، فقط تحت نظر پزشک مکمل مصرف کنید. نتایج مطالعات نشان میدهد در این افراد، حتی مکملهای معمولی هم ممکن است تجمع پیدا کنند و مشکلساز شوند..
6. مکملهای طبیعی کمکی: برای تامین ویتامینها و املاح، اول سراغ غذاهای غنی بروید. مکملها را به عنوان «کمک کمکی» در نظر بگیرید نه جایگزین غذا.
7. تمرین و تغذیه سالم: بهترین راه برای محافظت از کلیه و کبد، ورزش منظم و رژیم غذایی متعادل است. به گفته خبرگزاریها، هیچ چیزی جای یک سبک زندگی سالم را نمیگیرد. مصرف مکمل تا وقتی که به اهداف ورزشی کمک میکند ایرادی ندارد، اما نباید فکر کنیم بدون ورزش فقط با مکمل میتوان به سلامتی رسید.
در مجموع، مکملهای ورزشی اگر اصولی استفاده شوند، بهطور مستقیم باعث «خراب شدن» کلیه یا کبد نمیشوند. آنها مثل هر داروی دیگری میتوانند در صورت مصرف نامناسب یا دارا بودن ترکیبات مضره مشکلاتی ایجاد کنند، اما آمار نشان میدهد در افراد سالم و با مصرف متعادل، مسئله خاصی رخ نمیدهد.
در پایان، بیایید نتیجهگیری کنیم: مکملها لزوماً دشمن کلیه و کبد نیستند! اگر بدانیم چه و چگونه مصرف کنیم، میتوانیم از فواید آنها بهره ببریم بدون اینکه به سلامتیمان لطمه بخورد. همانطور که در این مقاله دیدیم، بیشترین خطرها مربوط است به موارد زیر:
مصرف بیش از حد یا بدون مشورت (حتی پروتئین وی یا کراتین در دوزی بسیار بالا).
استفاده از مکملهای حاوی استروئید یا عصارههای گیاهی قوی بدون نظارت.
داشتن بیماری زمینهای که نیاز به مراقبت بیشتر دارد..
اگر این موارد را مدیریت کنیم، مکملهای ورزشی میتوانند کاملاً مفید و بیخطر باشند. آنها به بدن کمک میکنند انرژی لازم را دریافت کرده، عضلهسازی کنند و بهتر ورزش کنند. همچنین 87 ساپلیمنت به عنوان یک فروشگاه تخصصی مکملهای ورزشی، بهترین برندهای دنیا را با تضمین اصالت عرضه میکند تا بدون نگرانی بتوانید خرید کنید. برای مشاهده محصولات، میتوانید به بخش پروتئینها (مخصوص عضلهسازی) یا کراتین و چربیسوزها ما سر بزنید. در نهایت، اگر سوال بیشتری دارید یا نیاز به مشاوره تخصصی تغذیه ورزشی دارید، تیم مشاوران 87 Supplement در خدمت شماست.
حال انتخاب با شماست: ورزش کرده، تغذیه سالم داشته باشید و در کنار آن مکملهای استاندارد را برای تکمیل تغذیهتان مصرف کنید. اینگونه هم شما بهرهوری بالاتری خواهید داشت و هم گوگل (و مهمتر از آن، بدنتان) از این سبک استفاده پشتیبانی میکند.
۱. آیا مصرف پروتئین وی باعث آسیب کلیه میشود؟
در افراد با کلیههای سالم، مصرف پروتئین وی در مقادیر معمول (مثلاً ۲۵–۳۰ گرم بعد از تمرین) به طور کلی مشکلی ایجاد نمیکند. برعکس، مطالعات نشان دادهاند که رژیمهای پرپروتئین در افراد سالم ضرورتی برای محدود کردن ندارند. با این حال، اگر مشکل کلیوی دارید یا رژیم غذایی بسیار پُرپروتئین دارید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
۲. کراتین چه تأثیری روی کلیه و کبد دارد؟
کراتین یکی از محبوبترین مکملهای ورزشی است و در صورت سلامت کلیه، عموماً بیخطر است. مطالعات مایو کلینیک نشان میدهد در افراد سالم مصرف کراتین طبق دستور خطر خاصی ندارد. با این حال، اگر بیماری کلیوی یا کبدی دارید یا داروی خاصی مصرف میکنید، ابتدا با پزشک خود صحبت کنید. در کل، مهم است که دوز معمول (مثلاً ۳–۵ گرم در روز) را رعایت کرده و آب کافی بنوشید.
۳. آیا استروئیدها واقعاً باعث آسیب کبد میشوند؟
بله. استروئیدهای آنابولیک مصرف شده بدون نظر پزشک، بهویژه در بلندمدت، میتوانند کبد را به شدت آسیب بزنند. آنها با انواع نادری از سرطان و سیروز کبدی مرتبط هستند. استروئیدهای قانونی نیستند و ما آنها را جزو مکمل ورزشی نمیدانیم. بنابراین به هیچ عنوان پیشنهاد نمیشود.
۴. چربیسوزهای موجود در بازار چطور؟ آیا خطری دارند؟
بعضی چربیسوزها حاوی محرکهایی مثل کافئین بالا، عصاره چای سبز یا گیاهانی هستند که در دوز زیاد میتوانند به کبد و قلب فشار بیاورند. برای مثال مصرف زیاد «عصاره چای سبز» در فرم کپسول متمرکز، طبق برخی مطالعات ممکن است کبد را ضعیف کند. از محصولات معتبر و دارای استاندارد استفاده کنید و دوز توصیه شده روی بسته را رعایت کنید. اگر قلبتان حس خوبی ندارد یا بیماری زمینهای دارید، با دکتر مشورت کنید.
۵. اگر بیماری کلیه یا کبد داشته باشم، چطور مکمل مصرف کنم؟
افراد با بیماریهای مزمن کلیه یا کبد باید در مصرف هرگونه مکمل بسیار محتاط باشند. تحقیقات مایو نشان میدهد این افراد با مصرف برخی مکملها ممکن است با مشکلات جدیتری مواجه شوند.. لذا همیشه به پزشک یا متخصص تغذیه مراجعه کنید و در صورت نیاز، مکملهای مخصوص بیماران (مانند رژیمهای کم پتاسیم یا کم فسفر) استفاده کنید. در بسیاری از موارد، تغییر سبک زندگی و اصلاح غذا کافی است و حتی ممکن است به مکمل نیازی نباشد.
منابع: یافتههای بالا بر اساس مطالعات و مقالات معتبر پزشکی است.. برای اطلاعات تکمیلی در مورد محصولات، میتوانید به صفحات مرتبط پروتئین، کراتین و سایر دستهها در وبسایت 87 ساپلیمنت مراجعه کنید.